Twój schowekTwój koszyk
szukaj

O nas


Historia pisma

Miesięcznik „Więź” został założony przez świeckich działaczy katolickich na fali odwilży po Październiku 1956 r., w okresie ożywienia nadziei na reformę ustroju komunistycznego. Pierwszy numer ukazał się z datą: luty 1958. Pierwszym redaktorem naczelnym pisma został Tadeusz Mazowiecki. Już w deklaracji wstępnej do pierwszego numeru – w duchu personalizmu – uznawano osobę ludzką za wartość nadrzędną w porządku doczesnym. Mimo ograniczeń narzucanych przez cenzurę i wynikającej stąd konieczności mówienia językiem ezopowym, „Więź” ciągle przypominała o „podmiotowości społeczeństwa” i potrzebie rozwoju „demokratycznych form życia politycznego”.
 
 

„Więź” od początku była pismem katolickim, a publicystyka religijna zajmowała na jej łamach wiele miejsca. Pragnęła przyczynić się do intelektualnego ożywienia polskiego katolicyzmu, otwarcia go na współczesną kulturę i nową zachodnią myśl teologiczną. Była zafascynowana Janem XXIII oraz ideami Soboru Watykańskiego II i pragnęła te idee przenosić do Polski. Nie wahała się przed krytykowaniem negatywnych – zdaniem redaktorów – zjawisk w polskim Kościele, nawet jeśli oznaczało to wejście w spór z Prymasem Stefanem Wyszyńskim. Programem „Więzi” był „Kościół otwarty”, by użyć terminu będącego tytułem książki Juliusza Eski, wieloletniego zastępcy redaktora naczelnego. Dialog rozwijano z różnymi grupami inteligencji, także laickiej, a w „Więzi” pojawiły się najwybitniejsze nazwiska polskiej kultury.
 
Drogę „Więzi” wyznaczają momenty, kiedy należało dokonać jednoznacznych wyborów, nawet jeśli mogło to grozić likwidacją pisma. Pierwszym takim momentem był Marzec 1968 r., gdy pismo zajęło wyraźną postawę wobec trwającej kampanii antysemickiej, a następnie otworzyło swoje łamy dla twórców kultury pozbawionych możliwości druku w prasie państwowej.
 

 
Po raz drugi przed taką próbą „Więź” stanęła po Czerwcu 1976 r., w okresie antyrobotniczych represji i tworzenia się opozycji demokratycznej. Mazowiecki apelował wtedy do władz o cofnięcie represji, wejście na drogę reform, a w maju 1977 r. został rzecznikiem głodujących w kościele św. Marcina.
 
Jesienią tego samego roku zorganizowana przez Mazowieckiego sesja o prawach człowieka była wyraźną i doniosłą deklaracją. Egzystencja pisma w tym okresie była mocno zagrożona, a swoje przetrwanie zawdzięczało obronie, jakiej wobec komunistycznych władz podjęli się Prymas Stefan Wyszyński oraz biskup Bronisław Dąbrowski.

 
Dobrą pozycję i wysoką wiarygodność w ruchu walki o demokratyczne przemiany zawdzięczała „Więź” przede wszystkim Tadeuszowi Mazowieckiemu, a także zespołowi jego współpracowników, którzy udzielali swemu szefowi wsparcia w momentach trudnych decyzji. Rok 1981 otwierał nową epokę – „Więzi” bez Mazowieckiego. Wieloletni redaktor naczelny odszedł w Sierpniu 1980 r., by służyć „Solidarności. Chociaż z redakcją pozostawał w kontakcie, to jednak odpowiedzialność za kształt pisma ponosił odtąd zespół kierowany przez Wojciecha Wieczorka. Po krótkim okresie wolności posierpniowej, nadeszły znów czasy trudnej próby: w stanie wojennym internowanie pięciu redaktorów i zawieszenie pisma na kilka miesięcy, a później redagowanie „Więzi” w warunkach ostrej cenzury.
 
Rok 1989 wraz z Okrągłym Stołem, wyborami i powstaniem rządu Mazowieckiego otworzył nowy etap także w dziejach „Więzi”. Pismo pod kierownictwem nowego redaktora naczelnego Stefana Frankiewicza mogło mówić pełnym głosem i towarzyszyć swoją refleksją budowaniu Trzeciej Rzeczypospolitej. Podjęto wtedy kluczową decyzję – niezaangażowania się po stronie któregokolwiek z nurtów podzielonej „Solidarności”, utrzymania postawy niezależnego obserwatora i komentatora. Taki wybór zaakceptował Mazowiecki i zgodził się nadal udzielać pismu swego wsparcia przez przewodniczenie Radzie Redakcyjnej „Więzi”.
 

 
Gdy w 1995 r. Stefan Frankiewicz został ambasadorem RP przy Stolicy Apostolskiej, funkcję naczelnego redaktora „Więzi” objął Cezary Gawryś, a od roku 2001 pełni ją Zbigniew Nosowski. Pod ich kierownictwem pismo podtrzymało i umocniło swą pozycję wśród polskich czasopism kulturalnych. Podejmowano także nowe formy działania, np. produkcja programów telewizyjnych pod firmą Filmoteki „Więzi”. W tym samym czasie rozwinęło się i usamodzielniło wydawnictwo książkowe Biblioteka „Więzi” pod kierownictwem Pawła Kądzieli. Najnowszą inicjatywą środowiska jest zaś powstający chrześcijański think-tank: Laboratorium „Więzi” – Instytut Analiz Społecznych i Dialogu.
 
We wczesnych latach sześćdziesiątych środowisko warszawskiego miesięcznika postrzegane było jako lewicowe. Dziś w niepodległej, wolnej Polsce – wedle klasyfikacji Jarosława Gowina z książki Kościół po komunizmie – „Więź” współtworzy nową centrową formację: „katolicyzm integralny”. „Chcemy przede wszystkim współtworzyć główny nurt życia Kościoła, a nie zajmować się umacnianiem wewnątrzkościelnych frakcji. Tak odczytujemy znaki czasu” – deklarował z okazji 40-lecia pisma Cezary Gawryś. Zbigniew Nosowski mówi dziś: „Chcemy tworzyć katolicyzm współczesny, krytyczny, ale zarazem ortodoksyjny”.

 
Kluczowym wydarzeniem dla kościelnej tożsamości „Więzi” jest II Sobór Watykański. Twórcy pisma w nim właśnie odnaleźli spełnienie swoich marzeń o Kościele, wyrażanych wcześniej na łamach miesięcznika. Obecni redaktorzy zaś, wychowani już w Kościele posoborowym, kontynuują ten nurt, podejmując takie inicjatywy, jak np. książka i cykl programów telewizyjnych pod tytułem Dzieci Soboru zadają pytania czy nowoczesny polski podręcznik teologii dogmatycznej.
 
W ostatnich latach miesięcznik „Więź” otrzymał kilka nagród i wyróżnień: Nagrodę im. Pawła Włodkowica przyznawaną przez Rzecznika Praw Obywatelskich „za odwagę w występowaniu w obronie podstawowych wartości i prawd, nawet wbrew zdaniu i poglądom większości”; Międzynarodową Nagrodę w dziedzinie Dialogu Międzyreligijnego przyznawaną przez Międzynarodową Katolicką Unię Prasy „za inicjowanie owocnych debat w dziedzinie religii i dialogu”. W 2007 r. „Więź” została nominowana do Nagrody „Totus medialny” przyznawanej przez Fundację „Dzieło Nowego Tysiąclecia” – „za 50 lat ukazywania ważnych problemów religijnych i społecznych w duchu jednania i przezwyciężania uprzedzeń”. W marcu 2007 r. redaktorzy „Więzi”: Anna Karoń-Ostrowska, Andrzej Friszke, Zbigniew Nosowski i Tomasz Wiścicki byli zaś nominowani do Nagrody Dziennikarskiej im. Dariusza Fikusa przyznawanej przez „Rzeczpospolitą”.
 
Paradoksalnie nagrody za bieżącą działalność zbiegły się z kryzysem finansowym pisma. W latach 2008-2012 „Więź” była faktycznie „półtoramiesięcznikiem”, gdyż ukazywały się dwa numery kwartalnie. Tej prowizorycznej sytuacji nie można było przedłużać w nieskończoność. Nie mogąc pozwolić sobie na powrót do stałego wydawania miesięcznika, redakcja podjęła decyzję o publikowaniu „Więzi” w cyklu kwartalnym. Ta bardzo istotna zmiana w prawie 55-letniej historii czasopisma to otwarcie nowego rozdziału w jego historii – nowe wyzwania, ale i nowe szanse.
 

 

Prenumerata

Prenumerata krajowa WIĘZI – na rok 2017

Prenumerata 1 egz. WIĘZI na rok 2017 (styczeń–grudzień; 4 numery). Wysyłka pocztą zwykłą na terenie Polski.
cena: 84,00 zł 99,96 zł
do koszyka
schowek

Prenumerata krajowa WIĘZI – na rok 2018

Prenumerata 1 egz. WIĘZI na rok 2018 (styczeń–grudzień; 4 numery). Wysyłka pocztą zwykłą na terenie Polski.
cena: 84,00 zł 99,96 zł
do koszyka
schowek

Prenumerata krajowa WIĘZI – od nr. 2/2017 do
nr. 4/2017

Prenumerata krajowa 1 egz. WIĘZI (3 numery) – od numeru 2/2017 do numeru 4/2017. Wysyłka pocztą zwykłą na terenie Polski.
cena: 63,00 zł 74,97 zł
do koszyka
schowek


 

Copyright (c) Towarzystwo „WIĘŹ”
00-074 Warszawa, ul. Trębacka 3
e:mail: wiez@wiez.pl

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?