Twój schowekTwój koszyk
szukaj

Lipiec 2011

Jaki plon „Złotych żniw”?

7 (633)

Jaki plon „Złotych żniw”?

Przed 70 laty miała miejsce zbrodnia w Jedwabnem. Zainicjowana przez Jana Tomasza Grossa debata na ten temat na trwałe zmieniła Polskę. Pierwszy kwartał bieżącego roku upłynął pod znakiem sporów o kolejną książkę tego autora. W tym numerze WIĘZI już z pewnego dystansu pytamy o plon "Złotych żniw". Chcemy podsumować dyskusję wokół tej książki oraz innych ważnych publikacji wydanych przez Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Warto przełamać logikę zderzania skrajności uwielbianą przez współczesne media. Może spokojne skupienie na faktach i wysiłek ich zrozumienia pozwolą pełniej poznać prawdę – dostrzec, że w naszej przeszłości było i bohaterstwo, i podłość; i Westerplatte, i Jedwabne; i złote serca Sprawiedliwych, i „złote żniwa”?

     
Zbigniew Nosowski
1Od redakcji
4Podziękowania dla przyjaciół
     

Jaki plon „Złotych żniw”?

   
Władysław Bartoszewski
Zbigniew Nosowski
5Żyd i człowiek – rozmowa
Bożena Szaynok
15Porozmawiajmy spokojnie
Adam Michnik
Zbigniew Nosowski
29O milimetr od antysemityzmu – rozmowa
42Jakie żniwa? (ankieta)
Michał Bilewicz
43Niepokojąco spokojna debata
Piotr Cywiński
45Inne czasy, inne pytania
Sebastian Duda
47Zabiegi pseudoterapeutyczne
Piotr Forecki
49Nowy słownik, stare schematy
Piotr Kadlčik
52Ilu szmalcowników na jednego Sprawiedliwego
Stanisław Krajewski
55Terapia szokowa
Paweł Machcewicz
58To są różne książki
Piotr Paziński
60Dyskusja, której nie było, i wiedza, która jest wszędzie
Jan Żaryn
63Z daleka od Grossa
Mateusz Szpytma
66Markowa po „Złotych żniwach”
Krystyna Samsonowska
75Dąbrowa Tarnowska – nieco inaczej
Piotr Okniński
Przemysław Pazik
Mateusz Wojtalik
86Strach oswojony. Debata w oczach studentów
Ks. Wojciech Lemański
Ewa Karabin
89Twarzą w twarz z Zagładą – rozmowa
     
100W Galerii WIĘZI Wiktor Wołkow
     

Forum

   
Michał Sobol
101Małe liczby, Warkocz, Preparaty
Magdalena Bajer
104Sumienie i pamięć. Jeszcze o abp. Życińskim
Barbara Subko
109Janusza Krupskiego życie uwydatnione
Jacek Mączka
115Zatrzaśnięte przed nosem drzwi, Światło, Południe
     
Monika Waluś
118Złoty środek
Zaskoczona radością
     

Wiara

   
Ks. Andrzej Draguła
120„Spermologos” - od areopagu do dziedzińca pogan
     

Kultura

   
Małgorzata Kitowska-Łysiak
129Relikwie szamana i pustelnika
Danuta Wróblewska
135Miejsca mocy
Katarzyna Jabłońska
ks. Andrzej Luter
138Ksiądz z kobietą w kinie
Będzie bolało
     

Książki

   
Jerzy Sosnowski
146Okresowe niedomaganie istnienia
Małgorzata Frankiewicz
153Katolicyzm zamknięty w doczesności
Paweł Czapczyk
157Złudzenia nowoczesności
     
Jerzy Sosnowski
161Eks post
Zasada antropiczna
     

Listy do redakcji

   
Krzysztof Pomian
166Pamięć i przebaczenie
     
Numer w wersji e-book:
(format: pdf)
12,30 zł
dodaj do koszyka
dodaj do schowka

Artykuł

WIĘŹ 7 (633) 2011

Katarzyna Jabłońska, ks. Andrzej Luter

Ksiądz z kobietą w kinie
Będzie bolało

Marcel Łoziński to, moim zdaniem, największy polski dokumentalista. Co ciekawe, nigdy nie skusiła go fabuła.

Kobieta

Chociaż niektóre z jego dokumentów są materiałem na pasjonujące kino fabularne. Jednak dokument ma tę szczególną siłę, że stawia nas twarzą w twarz z prawdą drugiego człowieka. I nawet jeśli jest to zapośredniczone przez osoby trzecie, którymi są twórcy filmu dokumentalnego, to jednak obecność autentycznego bohatera opowiadanej historii ma w sobie moc wyjątkową. W przypadku „Toni i jej dzieci” prawda bohaterów zostaje nam podana niejako „na surowo” – bez żadnego opakowania. Marcel Łoziński wybrał dla swojego filmu formę najprostszą z możliwych – sfilmował dzieci Toni, dziś już ponad siedemdziesięcioletnich Werkę i Marcela, którzy po raz pierwszy przeglądają dokumenty z przesłuchań swojej matki, czytają jej zeznania, jej listy do nich, ubeckie notatki. Ten film to klasyczne „gadające głowy”.

Tonia Lachtman, w pełni oddana partii działaczka komunistyczna, została po wojnie przez tę partię oskarżona o zdradę, przez ponad pięć lat była więziona i torturowana. Marcel, który wyparł z pamięci bolesną przeszłość, po raz pierwszy słucha wspomnieć siostry. Tym dwojgu towarzyszy reżyser, nie tylko inspirator całego zdarzenia, ale przyjaciel obojga i ten, z którym do pewno stopnia łączy bohaterów wspólnota losów.

Ksiądz

Wszyscy troje urodzili się we Francji, ich matki znały się z czasów francuskiego Ruchu Oporu. Rodzice byli oddanymi sprawie komunistami. Tonia Lachtman w młodości była wręcz ortodoksyjną i fanatyczną komunistką. W Szwajcarii dostrzegała dominujące środowisko „zgniłej inteligencji burżuazyjnej”, a prostytucję uważała – za Leninem – za wykwit kultury burżuazyjnej. Wyszła za mąż za Sjomę, czerwonego pioniera, austriackiego Żyda. Sjoma zostawił ciężarną Tonię bez żadnego zabezpieczenia w obcym Paryżu, gdzie zostali deportowani z Palestyny. Poszedł do Hiszpanii walczyć z faszyzmem, który może „zagarnąć cały świat”. Tonia rozgrzeszała męża, również wtedy, kiedy zakazywał jej kontaktów z przyjaciółką Wisią Toruńczyk, bo „ona jest trockistką”. Dla Toni było oczywiste, że Sjoma jest przede wszystkim członkiem partii, a dopiero potem ojcem rodziny. Dziś ich syn Marcel nie rozumie takiej postawy – nazwie ojca wprost do kamery „skurwielem”.

Cały tekst w miesięczniku WIĘŹ nr 7/2011 (dostępny także w wersji elektronicznej jako e-book)

wstecz

Copyright (c) Towarzystwo „WIĘŹ”
00-074 Warszawa, ul. Trębacka 3
e:mail: wiez@wiez.pl

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?