Twój schowekTwój koszyk
szukaj

Styczeń 2008

Dialog już niepotrzebny?

1 (591)

Dialog już niepotrzebny?

Postawa dialogu jest nieodłącznym elementem tożsamości współczesnego chrześcijanina; dialog to także sposób bycia człowiekiem. Dlatego w „Więzi” od lat podejmujemy ten temat, choć coraz częściej usłyszeć można, że dialog jest już niepotrzebny, że popadł w rutynę i pustosłowie. Ale właśnie teraz w dialogu międzyreligijnym dzieją się rzeczy wielkie, o jakich jeszcze niedawno nie śniło się nawet największym marzycielom. Widać to dobrze w tym numerze naszego miesięcznika – wystarczy przeczytać choćby, wygłoszoną w Warszawie, opowieść rabina Irvinga Greenberga, o tym, jak zmieniało się żydowskie rozumienie chrześcijaństwa. Zupełnie bezprecedensową sprawą jest zaś muzułmański list „Jednakowe słowo dla nas i dla was”, który jako pierwsi w Polsce prezentujemy w całości.
     
Zbigniew Nosowski
1Od redakcji
     

Dialog już niepotrzebny?

   
4Do Przyjaciół "Więzi"
Ks. Andrzej Draguła
Zbigniew Nosowski
6Nowa wyobraźnia dialogu
Irving Greenberg
13Od wzajemnej pogardy do dialogu. Rozwój żydowskiej teologii chrześcijaństwa
ks. Grzegorz Ignatowski
23Odkrywanie Izraela. Chrześcijańska teologia współczesnego judaizmu
31Jednakowe słowo dla nas i dla was. List 138 uczonych i zwierzchników muzułmańskich do przywódców chrześcijaństwa
Agata Skowron-Nalborczyk
Stanisław Grodź SVD
31Przekład i wprowadzenie
Kard. Tarcisio Bertone
55Podziwu godna inicjatywa. Watykańska odpowiedź na list 138
Adam Wąs SVD
57Muzułmańska Nostra aetate?
Józef Majewski
65Burza nie tylko medialna. Ratyzboński wykład Benedykta XVI w środkach przekazu
Tadeusz Chabrowski
72Byt Wiekuisty • Święty Sokratesie, módl się za nami • Siedemdziesięciolatek
ks. Henryk Seweryniak
74Encyklika utkana z nadziei
Maria Łoś
83*** [poeta napisał] • *** [jak spełnić obietnice] • *** [na przykład ktoś...]
     

Polemiki

   
Katarzyna Jabłońska
Cezary Gawryś
85Nieobojętni
Adam Fons
86Pisanie palcem po ziemi
Dawid
86Bolesna samotność
Ewa
88Tendencyjnie i jednostronnie
Łukasz
90Jak zbawiennej poręczy
Jacek Prusak SJ
95Wszyscy ludzie są dziećmi Boga
Cezary Żechowski
97Odpowiadając – pytam
Lena Wojdan
98Wciąż szukam drogi
     
Piotr Wojciechowski
104Jeden świat, jeden mózg: Ostrożna pochwała pesymizmu
     

Z NAJNOWSZEJ HISTORII POLSKI

   
Tomasz Skrzyński
108Instrument potrzebny do czasu. Stronnictwo Pracy w województwie krakowskim 1948-1950
     

POLACY I ICH SĄSIEDZI

   
Michał Kurkiewicz
119Kronika wschodnia
     

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE

   
Józef Majewski
124Kronika religijna
     

PEJZAŻ KULTURALNY

   
Kalina Wojciechowska
132Na to Nowe Lato, kolęda
Barbara Majewska
138Peinture-peinture
     

NAD KSIĄŻKAMI

   
Artur Bazak
140Czas zrozumieć!
Anna Piwkowska
145Póki czerteże jeszcze w żarze…
Tadeusz J. Zieliński
148Kompendium dokonań ekumenizmu
     
151Zmarli
Jerzy Sosnowski
154Eks post: Cud UFO
158Nowości Biblioteki „Więzi”
     

Artykuł

WIĘŹ 1 (591) 2008

Jednakowe słowo dla nas i dla was. List 138 uczonych i zwierzchników muzułmańskich do przywódców chrześcijaństwa

Bezprecedensowa deklaracja na temat chrześcijaństwa „Jednakowe słowo dla nas i dla was” opublikowana została z okazji zakończenia Ramadanu, 13 października w języku angielskim i arabskim. Poniżej publikujemy oficjalne, przygotowane przez autorów listu, streszczenie i skrót – to fragment przygotowanego specjalnie dla „Więzi” przez znawców islamu – dr Agatę Skowron-Nalborczyk i ks. dr. Stanisława Grodzia SVD – jedynego polskiego tłumaczenie całości tekstu. Powstało ono na podstawie oficjalnej wersji dokumentu dostępnej na stronie jordańskiej Królewskiego Instytutu Badań nad Myślą Muzułmańską Al al-Bajt (http://www.acommonword.org lub http://www.acommonword.com).

Aby pomóc w zrozumieniu tego dokumentu obok umieszczamy fragment tekstu islamisty, ks. Adama Wąsa SVD, który tłumaczy znaczenie tego dokumentu dla dialogu chrześcijańsko-muzułmańskiego. Cały tekst – podobnie jak pełną wersję tłumaczenia muzułmańskiego listu – znajdą Państwo w styczniowym numerze miesięcznika „Więź”.

Redakcja




W imię Boga Miłosiernego i Litościwego!


Jednakowe słowo dla nas i dla was

(streszczenie i skrót)



Muzułmanie i chrześcijanie stanowią razem znacznie ponad połowę ludności świata. Bez pokoju i sprawiedliwości miedzy tymi dwiema społecznościami religijnymi nie może być mowy o pokoju na świecie. Przyszłość świata zależy od pokoju pomiędzy muzułmanami a chrześcijanami.

Istnieje już podstawa dla tego pokoju i zrozumienia. Jest to część najbardziej fundamentalnych zasad obu wyznań: miłość Jedynego Boga oraz miłość bliźniego. Te zasady występują w bardzo wielu miejscach świętych tekstów islamu i chrześcijaństwa. Jedyność Boga, konieczność miłowania Go i konieczność miłości bliźniego są zatem wspólną płaszczyzną islamu i chrześcijaństwa. Przytoczymy tylko kilka przykładów.

O Jedyności Boga Bóg tak mówi w Świętym Koranie: On - Bóg Jeden, Bóg Wiekuisty! Nie zrodził i nie został zrodzony! Nikt Jemu nie jest równy! (Al-Ichlas 112-1-2). O konieczności miłości Boga Bóg mówi w Świętym Koranie: Wspominaj imię twego Pana i poświęć Mu się całkowicie! (Al-Muzammil 73:8). O konieczności miłości bliźniego prorok Mahomet (niech Bóg obdarzy go pokojem i chwałą) powiedział: Żaden z was nie będzie miał wiary dopóki nie będzie miłował swego bliźniego tak, jak kocha samego siebie.

W Nowym Testamencie Jezus Chrystus (niech Bóg obdarzy go pokojem) powiedział: Słuchaj, Izraelu, Pan Bóg nasz, Pan jest jeden. Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swoją mocą. Drugie jest to: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Nie ma innego przykazania większego od tych (Mk 12:29-31).

***


W Świętym Koranie Bóg Najwyższy nakazuje muzułmanom wystosowanie następującego wezwania do chrześcijan (i Żydów – ludów Księgi):

Powiedz: „O ludu Księgi! Dochodźcie do słowa jednakowego dla was i dla nas: abyśmy nie czcili nikogo innego, jak tylko Boga, abyśmy nie dodawali Jemu niczego za współtowarzyszy i aby jedni z nas nie brali sobie innych jako panów, poza Bogiem.” A jeśli oni się odwrócą, to powiedzcie: „Bądźcie świadkami, że my jesteśmy całkowicie poddani!” (Al-Imran 3:64)

Słowa abyśmy nie dodawali Jemu niczego za współtowarzyszy odnoszą się do Jedyności Boga, a słowa abyśmy nie czcili nikogo innego, jak tylko Boga odnoszą się do całkowitego oddania Bogu. Stąd odnoszą się one do Pierwszego i Największego Przykazania. Zgodnie z jednym z najstarszych i najbardziej autorytatywnych komentarzy do Świętego Koranu słowa aby jedni z nas nie brali sobie innych jako panów, poza Bogiem znaczą: „nikt nie powinien podporządkować się innemu, jeśli znaczyłoby to niepodporządkowanie się temu, co nakazał Bóg”. To odnosi się z kolei do Drugiego Przykazania, gdyż sprawiedliwość i wolność religii są najważniejszą częścią miłości bliźniego.

Zatem posłuszni Świętemu Koranowi my, jako muzułmanie, zapraszamy chrześcijan, aby spotkali się z nami na podstawie tego, co jest wspólne dla nas, co jest także najbardziej fundamentalne dla naszej wiary i praktyki: na gruncie dwóch przykazań miłości.

***



ADAM WĄS SVD

Muzułmańska Nostra aetate?

(fragmenty)

Dokument można uznać za krok milowy w muzułmańskim podejściu do dialogu. Nie jest to jeszcze „przewrót kopernikański” na miarę soborowej deklaracji „Nostra aetate”, która pozwoliła katolikom na wypracowanie teologicznych podstaw dialogu międzyreligijnego, lecz stanowi na pewno przełom w relacjach chrześcijańsko-muzułmańskich. Wskazuje nowe perspektywy i daje możliwości rozwoju dialogu. Nie ma on charakteru polemicznego, jak wiele dokumentów i debat między naszymi religiami w przeszłości, lecz utrzymany jest w serdecznym i zapraszającym tonie. Cechy te – podobnie jak użycie cytatów z Pisma Świętego i refleksyjny charakter – dostrzega w dokumencie i docenia nawet krytyczny wobec teologicznego dialogu z islamem przewodniczący Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego kard. Jean-Louis Tauran. Dokument zawiera też swoisty apel o pokój i harmonijne życie w różnorodności.

List jest niewątpliwie wydarzeniem bez precedensu. Po raz pierwszy w historii muzułmanie reprezentujący różne nurty, środowiska i ugrupowania wspólnie zajęli pozytywne stanowisko wobec podstawowej prawdy wiary i zasad etycznych, które dzielą z chrześcijanami. Przygotowania i prace redakcyjne nad tekstem przyczyniły się do swego rodzaju dialogowego zjednoczenia muzułmanów. Połączone głosy świata muzułmańskiego, mówiące o miłości i dialogu, stanowią przeciwwagę dla krzyku ekstremistów i tych, którzy nawołują do przemocy i nienawiści. Przesłanie to jest tym samym odpowiedzią na pytanie o zaangażowanie się w dialog międzyreligijny strony muzułmańskiej, której tak często zarzuca się bierność i zachowawczość. Ten dialog pomiędzy wyznawcami obu religii nie może być inspirowany strategią polityczną, lecz imperatywem teologicznym ukształtowanym przez wiarę w Boga i miłość do Niego (...).

Dokument pojawia się w okresie, kiedy w stosunkach chrześcijańsko-muzułmańskich wyczuwa się pewien impas. Dlatego nie chce on być jedynie elementem dialogu między wybranymi przywódcami religijnymi, lecz zamierza zainspirować muzułmanów i chrześcijan do krytycznej i powszechnej refleksji nad ich tradycjami. Sygnatariusze podkreślają, że liczebnie wyznawcy obu religii stanowią ponad połowę ludzkości, w których z jednej strony drzemie ogromny potencjał możliwości, a z drugiej – ciąży na nich odpowiedzialność za losy świata. Wzajemne zbliżenie środowisk muzułmańskich, jak również wskazanie możliwości podjęcia dialogu z chrześcijanami, nadaje dokumentowi wyjątkowy charakter. Wskazując wspólną płaszczyznę dialogu dla muzułmanów i chrześcijan oraz pośrednio Żydów, dokument jest ogromnie ważnym krokiem jednoczącym religie monoteistyczne.

W końcowej części dokument zawiera pełną nadziei konkluzję. Akceptując istniejącą różnorodność, zachęca do konkurowania wyznawców obu tradycji w czynieniu dobra.


_______________________
Adam Wąs SVD – ur. 1963. Arabista i islamista, misjonarz-werbista, dyrektor Centrum Dialogu Kultur i Religii w Pieniężnie. Absolwent Pontificio Istituto di Studi Arabi e d’Islamistica w Rzymie i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, studiował też w Mafraq (Jordania), St. Augustin (Niemcy), Londynie, Kairze, Tunisie i Nairobi. W latach 1991-1994 misjonarz w Kenii. Wykładowca religiologii i wiedzy o islamie w Misyjnym Seminarium Duchownym Księży Werbistów w Pieniężnie (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie). Od 2006 roku Członek Komitetu ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi przy Radzie ds. Dialogu Religijnego Konferencji Episkopatu Polski. Mieszka w Pieniężnie.

wstecz

Copyright (c) Towarzystwo „WIĘŹ”
00-074 Warszawa, ul. Trębacka 3
e:mail: wiez@wiez.pl

Bez Ciebie nie przetrwa WIĘŹ! Jak możesz pomóc?